10.9.1. Nazwy geograficzne

Specyficzne zasady regulują użycie przyimków „na”, „do” i „w” w połączeniu z nazwami geograficznymi.

• „Na/na”

  Przyimek na łączy się z rzeczownikami w bierniku lub miejscowniku.

  W połączeniu z biernikiem tworzy m.in. wyrażenia oznaczające kierunek lub miejsce będące celem ruchu. Używanie tego przyimka z nazwami pewnych regionów geograficznych i państw jest umotywowane wielowiekową tradycją.

  Węgry

  Białostocczyznę, Kaszuby, Mazowsze, Mazury, Podlasie, Pomorze, Śląsk, Rzeszowszczyznę

  Bukowinę, Syberię, Wołoszczyznę

  wszystkie wyspy i półwyspy: na Majorkę, na Madagaskar, na Hel

  Jeśli z nazwą geograficzną łączy się w bierniku przyimek na, to w miejscowniku również użyjemy przyimka na:

  na Mazowszu, na Śląsku, na Majorce, na Helu

• „Do/w”

  Z nazwami geograficznymi w tych samych funkcjach używa się też przyimków do (łączącego się z dopełniaczem) i w (łączącego się z miejscownikiem).

  „Do”

  Małopolski, Wielkopolski

  Belgii, Luksemburga, Austrii, Finlandii

  Jeśli udajemy się do jakiegoś państwa lub regionu, to znajdujemy się w tym państwie lub regionie:

  w Małopolsce, Wielkopolsce, Belgii, Luksemburgu

• Poprawne obie konstrukcje (na/na i do/w)

  Zmiany w języku odzwierciedlają zmiany zachodzące w świecie. O wyborze przyimka decydują różnorodne czynniki: historyczne, polityczne, językowe, poznawcze… Przez długi czas łączono nazwy takich państw, jak Ukraina, Litwa, Łotwa czy Słowacja z przyimkiem na. Obecnie coraz częściej wybiera się przyimek w, który podkreśla samodzielność tych państw. Obydwie konstrukcje są uznawane za poprawne.

  Zmiana ta nie jest jeszcze powszechna w przypadku Węgier.

  w Ukrainie/do Ukrainy; na Ukrainie/na Ukrainę

  w Litwie/do Litwy; na Litwie/na Litwę

  w Słowacji/do Słowacji; na Słowacji/na Słowację

  w Łotwie/do Łotwy; na Łotwie/na Łotwę

  w Białorusi/do Białorusi; na Białorusi/na Białoruś

• „W/w”

  Przyimek w może łączyć się z rzeczownikami w bierniku i miejscowniku. Jeśli chodzi o użycie z nazwami geograficznymi, łączy się:

  • z nazwami łańcuchów górskich:

    Jechać w Beskidy, w Tatry, w Alpy, w Himalaje
    (oraz: przebywać w Beskidach, w Tatrach, w Alpach, w Himalajach)

  • z nazwami regionów zakończonymi na -ckie i -skie:

    Jechać w Poznańskie, w Kieleckie, w Katowickie…

    Mieszkać w Poznańskiem, w Kieleckiem, w Katowickiem…